Nội Dung
Đề xuất hạn chế giao hàng qua đêm của Hàn Quốc vào dịp cuối năm 2025
Nghị đề gây tranh cãi giữa lợi ích kinh tế và sức khỏe người lao động
Bối cảnh xuất hiện đề xuất hạn chế giao hàng đêm của KCTU
Ngày 12/11/2025, Korean Confederation of Trade Unions (KCTU) đưa ra đề xuất hạn chế hoặc cấm hoàn toàn hoạt động giao hàng từ 0h đến 5h sáng nhằm bảo vệ sức khỏe cho đội ngũ shipper. Đây là khoảng thời gian được đánh giá “nguy hiểm nhất” vì người lao động phải hoạt động khi cơ thể ở trạng thái mệt mỏi nhất, dễ xảy ra tai nạn hoặc kiệt sức. Đề xuất ngay lập tức khiến dư luận Hàn Quốc dậy sóng, bởi nó chạm vào một ngành nghề đông lao động và đang vận hành nhờ nhu cầu giao nhanh – giao đêm.
Lý do đề xuất trở thành chủ đề tranh luận trên toàn quốc
Trong khi KCTU nhấn mạnh mục tiêu chính là giảm thiểu rủi ro sức khỏe, nhiều shipper và doanh nghiệp logistic lại phản đối mạnh mẽ vì lo ngại sẽ ảnh hưởng lớn đến thu nhập và chuỗi cung ứng. Kết quả khảo sát từ 800 shipper trên toàn quốc cho thấy 80% trong số họ chỉ làm ca đêm và xem đây là nguồn thu nhập chính. Thậm chí, theo số liệu từ Coupang Partners Association, 93% shipper giao đêm phản đối lệnh cấm vì họ cần mức phí ban đêm cao hơn để duy trì cuộc sống. Điều này khiến đề xuất của KCTU trở thành chủ đề tranh luận giữa vấn đề nhân văn và thực tế kinh tế.
Giao hàng đêm – biểu tượng của sự tiện lợi hay áp lực vô hình?
Hàn Quốc là quốc gia có hệ sinh thái thương mại điện tử phát triển nhất châu Á, với văn hóa “đặt hàng khuya – nhận hàng sáng”. Người tiêu dùng đã quen với việc ở nhà lúc 6–7 giờ sáng là đã có hàng tạp hóa, thực phẩm hoặc đồ dùng thiết yếu được giao sẵn. Nhu cầu này tạo áp lực lớn lên lực lượng shipper, khiến họ phải chọn làm việc xuyên đêm để kiếm thu nhập cao hơn. Một nghịch lý xuất hiện: chính vì nhu cầu tiện lợi của xã hội mà người shipper bị cuốn vào vòng lặp làm việc quá sức, thiếu ngủ và tiềm ẩn nguy cơ bệnh lý. Mở đầu này không chỉ đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa lợi ích kinh tế và sức khỏe, mà còn cho thấy lý do tại sao đề xuất của KCTU gây ra làn sóng tranh luận trên toàn quốc.
Bối cảnh & số liệu thực trạng giao hàng đêm tại Hàn Quốc
Mức độ phổ biến của giao hàng đêm
Khảo sát năm 2024 giữa 800 shipper giao nhận hàng hoá trên toàn quốc cho thấy khoảng 80% người làm giao hàng đêm chỉ làm ca đêm, không kết hợp ca ngày. Điều này cho thấy giao hàng đêm không phải lựa chọn phụ mà là công việc chính của một phần lớn shipper — họ phụ thuộc vào ca đêm để có thu nhập.
Tiền công – động lực khiến shipper chọn ca đêm
Theo cùng khảo sát, 45,5% người được hỏi cho biết họ chọn giao hàng ban đêm vì mức thù lao cao hơn so với ban ngày. Trong một khảo sát riêng với shipper của nền tảng lớn nhất Hàn Quốc, mức phí giao hàng ca ban ngày trung bình là khoảng 655 won mỗi đơn, trong khi ca đêm tăng lên ~ 850 won mỗi đơn. Sự chênh lệch thu nhập này khiến nhiều shipper “không thể từ chối” ca đêm, dù biết rằng nó đi kèm rủi ro sức khỏe.
Dữ liệu liên quan tai nạn, quá tải, sức khỏe nghề nghiệp
Mặc dù nhiều người lo ngại rằng giao hàng đêm dễ dẫn đến tai nạn, làm quá sức, mệt mỏi, theo thống kê mới nhất năm 2023 từ Bộ Lao động Hàn Quốc, tổng cộng 2.016 người tử vong do sự cố liên quan công việc — trong đó số ca tử vong do bệnh cerebrovascular hoặc cardiovascular do làm việc quá giờ, áp lực công việc chiếm một phần đáng kể. Tuy không phải tất cả đều là shipper, nhưng con số này làm dấy lên lo ngại về sức khỏe của người giao hàng đêm — nhất là khi họ thường làm việc liên tục, nghỉ ngắn, ít có điều kiện chăm sóc y tế.
Đề xuất của KCTU & mục tiêu hướng tới
Nội dung chính của đề xuất
KCTU yêu cầu cấm hoặc hạn chế giao hàng từ 0h đến 5h sáng, coi đó là ca “siêu đêm” đặc biệt gây hại sức khỏe. Bên cạnh đó, để tránh mất việc của shipper, công đoàn đề xuất thiết lập hệ thống giao hàng theo ca ban ngày: một ca bắt đầu từ 5 a.m., ca khác từ 3 p.m. — đảm bảo vẫn đáp ứng nhu cầu giao hàng, nhưng không bắt người lao động làm giờ “chết”.
Bảo vệ quyền lợi người lao động
KCTU nhấn mạnh rằng giao hàng đêm kéo dài — đặc biệt là các ca xuyên đêm — ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất, giấc ngủ, hệ tim mạch và thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Vì vậy, mục tiêu của đề xuất không chỉ bảo vệ shipper, mà còn giảm bớt gánh nặng y tế, đảm bảo quyền được nghỉ ngơi, đảm bảo an sinh xã hội.
Hướng đến mô hình lao động bền vững hơn
Ngoài việc cấm giao hàng đêm, KCTU và các bên ủng hộ đề xuất kêu gọi cải thiện điều kiện làm việc: quy định giờ làm rõ ràng, bảo đảm ngày nghỉ, bảo hiểm sức khỏe, chế độ giờ làm hợp lý — nhằm chuyển dịch ngành giao nhận từ “việc làm tùy thời” sang một công việc ổn định, bền vững và có thu nhập đảm bảo.
Phản ứng & phản biện từ các shipper, doanh nghiệp và người tiêu dùng
Đa số shipper phản đối — vì thu nhập & tự do lựa chọn
Một khảo sát của hiệp hội shipper hợp đồng với Coupang Partners Association (CPA) trên 2.405 shipper đêm cho thấy 93% phản đối việc cấm giao hàng đêm. Họ cho rằng nếu ca đêm bị loại bỏ, nhiều người sẽ mất thu nhập chính, thậm chí tìm việc khác để có thu nhập cao như giờ đêm.
Các doanh nghiệp thương mại – logistic e-commerce lo ngại đứt gãy chuỗi cung ứng & dịch vụ
Nhiều công ty giao hàng, thương mại điện tử tại Hàn Quốc phản đối đề xuất, cho rằng giao hàng đêm, sáng sớm đã trở thành “hệ thống giao nhận tiêu chuẩn”. Họ cảnh báo rằng nếu cấm giờ 0–5h, chuỗi cung ứng sẽ bị gián đoạn, đặc biệt cho ngành bán lẻ, hàng tạp hóa, thực phẩm, và ảnh hưởng tiêu cực đến cả người bán lẫn người tiêu dùng. Ngoài ra, các chủ shop nhỏ và doanh nghiệp vừa & nhỏ lo rằng doanh thu sẽ giảm, cơ hội bán hàng bị ảnh hưởng.
Người tiêu dùng và xã hội: tiện lợi vs thực tế đời sống shipper
Một phản ứng đáng chú ý: từ sau đề xuất, một kiến nghị phản đối cấm giao hàng đêm đã thu hút hơn 27.000 chữ ký chỉ trong 2 tuần. Nhiều người tiêu dùng cho rằng giao hàng đêm – sáng sớm là cứu cánh cho các gia đình bận rộn, người đi làm muộn, phụ huynh bận việc… Nếu dịch vụ bị hạn chế, cuộc sống sinh hoạt hàng ngày có thể bị đảo lộn.
Nghịch lý: Khi nhu cầu giao nhanh & thu nhập cao lại đẩy người lao động vào rủi ro
Nhu cầu thị trường chống lại sức khỏe người giao hàng
Thị trường thương mại điện tử Hàn Quốc phát triển mạnh, người tiêu dùng quen với nhận hàng trong đêm hoặc sáng sớm → đòi hỏi giao nhanh, giao bất kể giờ giấc. Điều này tạo áp lực lớn lên shipper, buộc họ chọn ca đêm để đáp ứng nhu cầu, đạt thu nhập tốt hơn. Nhưng chính lựa chọn đó lại khiến họ đối mặt với rủi ro sức khỏe, làm việc quá giờ, nghỉ ngơi không đủ và hệ quả lâu dài.
Khi quyền lợi kinh tế cá nhân mâu thuẫn với quyền lợi sức khỏe & xã hội
Hầu hết shipper chọn giao đêm vì “tiền lương cao hơn” — nhưng nếu cơ quan quản lý cấm ca đêm, họ có thể mất việc hoặc phải chuyển sang công việc khác kém ổn định hơn. Điều này đặt ra câu hỏi: xã hội nên ưu tiên bảo vệ sức khỏe người lao động, hay để họ tự quyết định chọn ca đêm để kiếm sống?
Bài toán cân bằng: tiêu dùng, doanh nghiệp & phúc lợi người lao động
Đề xuất của KCTU nhìn thấy hệ quả tiêu cực của ca đêm — nhưng nếu thực thi cứng nhắc, nó cũng có thể đẩy nhiều shipper vào nghèo đói hoặc thất nghiệp, đồng thời làm gián đoạn dịch vụ giao hàng đêm vốn đã quen thuộc với người dân. Do đó, cần một giải pháp vừa bảo vệ sức khỏe người lao động, vừa đảm bảo thu nhập và đáp ứng nhu cầu xã hội — không dễ mà đơn giản.
Một số giải pháp khả thi — bên cạnh cấm giao hàng đêm
Giới hạn giờ làm + ca làm hợp lý
Thay vì cấm hoàn toàn, các cơ quan có thể quy định giờ làm tối đa mỗi đêm, giới hạn số ca đêm liên tiếp, đảm bảo shipper được nghỉ ngơi, ngủ đủ, có ngày nghỉ đầy đủ — nhằm giảm nguy cơ quá sức.
Tăng lương ngày — bù thu nhập ca đêm
Để shipper không phụ thuộc hoàn toàn vào ca đêm để có thu nhập cao, doanh nghiệp và nhà nước có thể điều chỉnh cơ chế lương/ phí giao hàng: tăng phí đơn hàng ban ngày, hỗ trợ phụ cấp làm việc ca đêm, để ca ngày đủ hấp dẫn.
Cải thiện điều kiện lao động & y tế cho shipper
Công đoàn, doanh nghiệp, nhà nước cần đảm bảo shipper có bảo hiểm y tế, quyền nghỉ ngơi, điều kiện làm việc an toàn — như hạn chế giao ở giờ quá khuya, cung cấp thiết bị hỗ trợ, kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Kết luận: Cần một lối đi công bằng và bền vững cho shipper và xã hội
Vấn đề giao hàng đêm tại Hàn Quốc — và đề xuất hạn chế của KCTU — phản ánh một nghịch lý: thị trường cần giao nhanh, shipper cần thu nhập cao, còn sức khỏe lại bị đe dọa. Mỗi bên — người lao động, doanh nghiệp, người tiêu dùng, nhà nước — có quyền lợi riêng và nhu cầu riêng. Việc cấm ca đêm có thể bảo vệ sức khỏe, nhưng nếu không có giải pháp thay thế tốt, nó cũng có thể tước mất sinh kế hàng nghìn người.
Xã hội cần có cách nhìn công bằng hơn: không chỉ nhìn vào lợi ích tức thời, mà cân nhắc cả phúc lợi lâu dài cho người lao động; doanh nghiệp cần chịu trách nhiệm với nhân viên; người tiêu dùng cũng nên nhìn nhận giá trị của lao động — để không đặt áp lực giao hàng nhanh lên vai người shipper.
Nếu được thực hiện khéo: với điều kiện làm việc tốt hơn, giờ giấc rõ ràng, lương ổn định, shipper có thể sống được với công việc — mà không phải đánh đổi sức khỏe. Đó mới là một hệ thống giao nhận — logistic — bền vững và nhân văn.
